 |
| Ông David Jacobs |
Là một trong những nước đứng đầu thế giới về phát triển năng lượng tái tạo (NLTT), hội thảo "Ngày năng lượng tái tạo Đức" vừa được tổ chức trong khuôn khổ ENEREXPO Việt Nam 2010 đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu của Đức cho Việt Nam khi khai thác lĩnh vực này.
Nhận thức được những khó khăn khi phải nhập khẩu các loại năng lượng hóa thạch, các nguồn NLTT đã được Đức đưa vào sản xuất và sử dụng từ những năm 90 của thập kỷ trước. Hiện nay, NLTT đã chiếm 9,5% tổng mức năng lượng được sử dụng tại Đức, bao gồm năng lượng sinh khối (6,6%), năng lượng gió (1,6%), năng lượng mặt trời…
Tuy nhiên, để đạt được những con số đó, Đức đã phải trải qua một thời kỳ dài. Theo các chuyên gia Đức, "chìa khóa" tạo nên con số ấn tượng đó chính là sự đồng thuận của Chính phủ, doanh nghiệp và người dân.
Sự nỗ lực từ Chính phủ
Những năm gần đây, nhu cầu về chất đốt ngày càng lớn đã khiến cho giá của những loại năng lượng hóa thạch truyền thống như than, dầu mỏ ngày một tăng, đẩy chi phí sản xuất lên cao. Là một nước nhập khẩu những loại năng lượng này, Đức đã gặp rất nhiều khó khăn. Do vậy, chính phủ Đức đã đưa ra một chiến lược phát triển NLTT bài bản. Cụ thể, ngay từ năm 1990, một bộ luật về phát triển và sử dụng NLTT đã được Chính phủ Đức đưa ra và đến năm 2004, 2009, bộ Luật này đã tiếp tục được sửa đổi. Dấu hiệu này là minh chứng rõ ràng nhất cho sự quan tâm của Chính phủ cũng như doanh nghiệp đến lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, theo ông David Jacobs – Trung tâm nghiên cứu chính sách môi trường (FFU) – Đại học tự do Berlin cho biết: "Mấu chốt của việc phát triển NLTT chính là sự trợ giúp của Chính phủ. Và sự trợ giúp đó phải bền vững và kéo dài. Đôi khi, Chính phủ phải chấp nhận bù lỗ trong hàng chục năm để thúc đẩy NLTT phát triển". Do đó, để đạt được những thành công như bây giờ, Chính phủ Đức đã đưa ra hàng loạt ưu đãi cho các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này. Cụ thể, Chính phủ Đức đã đưa ra những khoản vay ưu đãi cho các nghiên cứu về NLTT. Bên cạnh đó, những doanh nghiệp sản xuất NLTT sẽ được vay vốn lãi suất 0% cũng như được hưởng những mức thuế ưu đãi. Đặc biệt, Chính phủ Đức đã có chính sách chi trả cho những cơ sở sản xuất NLTT một mức giá ổn định, tạo tâm lí yên tâm cho những nhà đầu tư sản xuất. "Chính nhờ sự trợ giúp này, các doanh nghiệp đã có điều kiện đầu tư nghiên cứu công nghệ cũng như ứng dụng công nghệ vào sản xuất NLTT. Do đó, giá thành sản xuất NLTT ngày một giảm. Lợi nhuận cuối cùng lại được dành cho Chính phủ và người dân" – ông David Jacobs khẳng định.
|
Tính đến năm 2008, doanh thu từ NLTT của Đức là 30 tỷ euro. Bên cạnh đó, việc phát triển NLTT đã cung cấp việc làm cho 278.000 người dân Đức.
Chính sách phát triển NLTT của Đức nằm trong chính sách chung của EU, tức là đến năm 2020 sẽ giảm 20% những loại NL gây ô nhiễm, tăng 20% các loại NLTT, giảm khí nhà kính xuống 20%, bằng những năm 90 của thập kỷ trước.
Mục tiêu của Đức là đến năm 2020, NLTT sẽ chiếm tối thiểu 30% tổng nhu cầu năng lượng.
|
Hơn nữa, Chính phủ Đức cũng thực hiện phân vùng giá cho các nhà máy sản xuất NLTT tùy theo địa điểm, mức độ tập trung của năng lượng…Việc phân chia giá này đã giúp cho Chính phủ thuận lợi hơn trong việc trợ giá cho doanh nghiệp. Đối với điều kiện của Việt Nam, theo ông David Jacobs cơ chế độc quyền trong kinh doanh điện sẽ làm giảm sức hấp dẫn của thị trường NLTT, các nhà đầu tư do đó cũng e ngại khi đầu tư vào thị trường mới này.
Sử dụng hiệu quả năng lượng
"Có một thực tế là việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả chính là một cách để phát triển NLTT" – bà Miriam Schroder – chuyên gia tư vấn năng lượng tái tạo khẳng định. Bởi lẽ việc sử dụng năng lượng hiệu quả với việc tắt những thiết bị điện khi không cần thiết, tiết kiệm năng lượng, nhiên liệu, nhiệt… khi phối hợp với những biện pháp khác như có những chính sách khuyến khích sử dụng NLTT; chính sách thuế hấp dẫn… sẽ là cách quảng bá để nhiều người biết và sử dụng NLTT. Đồng thời, việc tiết kiệm năng lượng này cũng sẽ tạo ra một nguồn lợi. Nguồn lợi này chính là một nguồn vốn "quay đầu" để tập trung nghiên cứu công nghệ cũng như sản xuất NLTT.
Đặc biệt, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đặc biệt tại những khu nhà cao tầng cũng là một giải pháp quan trọng. Tại Đức, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả bao gồm 3 hợp phần: Yêu cầu pháp lý về xây dựng nhà cao tầng; Cho vay trợ giá và Tạo thị trường minh bạch. Trong đó, yêu cầu pháp lý tức là việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là việc bắt buộc khi doanh nghiệp muốn đầu tư xây dựng nhà cao tầng, bao gồm việc trợ giúp các hộ gia đình sử dụng những dụng cụ tiết kiệm điện hơn, các dụng cụ sử dụng NLTT. Bên cạnh đó, khi các khu nhà cao tầng này đăng kí sử dụng NLTT sẽ được trợ giá khi xây dựng và được cấp chứng chỉ. Và bởi người Đức rất thích dùng những sản phẩm có ghi rõ ràng mức độ tiêu thụ điện năng nên những chứng chỉ này sẽ có hiệu quả rất tốt khi doanh nghiệp muốn bán hoặc cho thuê lại khu nhà này. Ngoài ra, việc xây dựng một thị trường năng lượng minh bạch sẽ khiến cho người dân nhận thấy việc sử dụng NLTT sẽ ngày càng mang lại nhiều lợi ích cho mình.
Nhận định về thị trường NLTT của Việt Nam, các chuyên gia Đức khẳng định: "Việt Nam có lợi thế là nước nông nghiệp, phụ phẩm từ nông sản rất nhiều. Bên cạnh đó, Việt Nam nhiều nắng, gió nên việc phát triển NLTT là rất thuận lợi. Cho nên, Đức sẵn sàng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam trong việc phát triển các nguồn NLTT như gió, mặt trời, biogas…".
Nguồn: ven.vn