Với việc ứng dụng một loạt lò gạch liên tục kiểu đứng thay thế cho lò gạch thủ công, các DN sản xuất gạch tại Hải Dương đã đạt được những hiệu quả lớn trong nâng cao năng lực sản xuất, giảm ô nhiễm môi trường và tiết kiệm năng lượng.
Theo thống kê, năm 2003, tại Hải Dương có khoảng 1.108 lò gạch thủ công, trong đó có khoảng 600-700 lò có dung tích 10-30 vạn gạch/lò/lần đốt, còn lại là các lò có dung tích dưới 10 vạn gạch/lò/lần đốt với mức than tiêu thụ rất lớn, vào khoảng 1.600kg than/vạn viên gạch.
Nhận biết thực tại này, năm 2006, Dự án Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ (PECSME) đã bắt đầu được triển khai ở Hải Dương bằng việc kết hợp với Viện Khoa học và Công nghệ nhiệt lạnh – trường đại học Bách Khoa Hà Nội để chuyển giao công nghệ cho Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học – Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương thực hiện dự án "Ứng dụng tiến bộ khoa học xây dựng mô hình trình diễn lò gạch liên tục kiểu đứng, hiệu suất cao, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, góp phần phát triển bền vững ở tỉnh Hải Dương". Theo đó, dự án được thực hiện với những nội dung: Hướng dẫn mua bán thiết bị, xây dựng lò gạch, lắp ráp và vận hành; Giám sát thi công tại hiện trường; Đào tạo công nhân sản xuất gạch mộc, xây dựng và vận hành lò gạch…
Theo ông Nguyễn Xuân Hách – Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học Hải Dương: "Để phù hợp với hoàn cảnh sản xuất của địa phương, trên cơ sở nguyên lí cấu tạo và vận hành lò gạch liên tục kiểu đứng được Viện Khoa học và Công nghệ nhiệt lạnh thuộc Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội chuyển giao, Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học đã phối hợp với các chủ lò từng bước hoàn thiện thêm công nghệ xây dựng và vận hành lò gạch nung liên tục kiểu đứng". Cụ thể, viện đã chuyển đổi việc xếp gạch vào buồng đốt như thay vỡ xếp gạch nằm nghiêng bằng việc xếp gạch thẳng đứng. Việc cải tiến này đã làm tăng 10-12% gạch loại I và giảm tỷ lệ gạch vỡ từ 10-15% xuống còn 2-5%. Bên cạnh đó, Trung tâm cũng thay đổi việc đốt lò lần đầu từ trên xuống dưới bằng cách đốt lò từ dưới lên trên. Việc cải tiến lò này cho phép giảm chi phí từ 3-5 triệu đồng/lần đốt và không gây hại cho người đốt lò. Đồng thời, kỹ thuật nâng cao dung tích lò cũng được cải thiện thông qua việc mở rộng hệ thống buồng đốt. Ngoài ra, một số cải tiến khác như thay đổi cách xây dựng vách hun khói, thay đổi chất cách nhiệt giữa buồng đốt và vỏ lò bằng vật liệu sẵn có tại địa phương như bùn, cát, vữa xây dựng; bổ sung vận thăng vận chuyển gạch mộc, trục vít tre quay tay thay bằng chạy mô tơ điện…
Qua thời gian triển khai từ năm 2002 đến hết tháng 4/2009, hiện nay, toàn tỉnh đã có 145 cặp lò đang hoạt động với công suất 600 triệu viên/năm. Xét về hiệu quả kinh tế - xã hội – môi trường của lò gạch liên tục kiểu đứng, ông Hách cho biết: "Lò gạch liên tục kiểu đứng không chỉ giúp nâng hiệu quả sản xuất mà còn giảm tiêu hao năng lượng và giảm phát thải CO2". Cụ thể, chi phí để xây dựng 1 lò gạch liên tục kiểu đứng với buồng đốt khoảng 750 triệu đồng, cho phép sản xuất tối thiểu 3-3,5 triệu viên gạch/năm; với 3 buồng đốt là 1,15 tỷ đồng, công suất tối thiểu là 4-4,5 triệu viên gạch/năm. Mỗi lò gạch có thể thu hút, tạo công ăn việc làm cho từ 30-35 lao động phổ thông, có thu nhập từ 1.500.000-1.800.000 đồng/tháng. Bên cạnh đó, với 1 triệu viên gạch, lò gạch liên tục kiểu đứng còn giúp giảm tiêu hao 85 tấn than cám 6; 917 tấn dầu; 9,67 tấn củi và giúp giảm phát thải 231,62 tấn khí CO2. Đặc biệt, Hải Dương đã trở thành tỉnh đầu tiên trong cả nước xóa bỏ hoàn toàn lò gạch kiểu cũ, khiến tiêu hao năng lượng gây ô nhiễm môi trường.
Nhận xét về những hiệu quả của dự án PECSME nói chung và dự án tiết kiệm năng lượng trong các doanh nghiệp sản xuất gạch nói riêng, ông Hách khẳng định: "Dự án triển khai tại Hải Dương đã góp phần tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Chỉ tính riêng trong lĩnh vực sản xuất gạch bằng lò gạch liên tục kiểu đứng, năm 2009 đã giúp tiết kiệm được khoảng 223.000 tấn TOE và giảm 788.768 tấn CO2 phát thải, mang lại thành công lớn cho nỗ lực TKNL trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Hải Dương"./.
Nguồn: ven.vn